Artykuły Franciszka M. Suwały
Krótkie poradniki o dyrygenturze, orkiestrze dętej i muzyce
Warunkiem ciągłości funkcjonowania orkiestr jest dbałość o pozyskiwanie muzyków. Aktualnie w większości przypadków skład orkiestr stanowi młodzież. Jej udział w orkiestrze trwa około 4-5 lat. Po tym okresie młodzi muzycy (najczęściej ze znaczną praktyką) opuszczają orkiestry udając się na studia, podejmując pracę, zakładając rodziny itp. W związku z tym dyrygent - chcąc utrzymać dobry poziom zespołu - powinien z wyprzedzeniem (najlepiej corocznie) pozyskiwać młodych kandydatów, systematycznie ich kształcić, przygotowywać do gry.
Jak dokonywać naboru kandydatów do orkiestry?
Pierwszym, najważniejszym warunkiem jest wybranie najzdolniejszej muzycznie młodzieży. Jedynie tacy kandydaci mogą w stosunkowo krótkim czasie zdobyć podstawową wiedzę i osiągnąć umiejętności potrzebne do gry zespołowej.
Drugim - równie ważnym warunkiem - jest odpowiedni dobór instrumentu do warunków fizycznych kandydata (kandydatki). Istotne tu są takie elementy jak: budowa fizyczna, układ szczęk, uzębienie, umięśnienie warg, długość palców itp. Trafnie dobrany instrument jest jednym z podstawowych warunków do osiągnięcia sukcesu.
Uwaga! Bardzo ważne!
Młody człowiek zaraz na wstępie powinien poznać dokładnie budowę instrumentu i obchodzenie się z nim (składanie, rozkładanie, wymiana stroika, konserwacja itd.). Bardzo istotną sprawą jest nauka prawidłowego wydobywania dźwięku. Tu nie można zdać się na przypadkowość, samodzielność i ogólniki. Instruktaż powinien być udzielany drobiazgowo przez osobę kompetentną. Prawidłowe ustawienie tzw. zadęcia połączone z prawidłową techniką oddychania bezpośrednio decyduje o efektach pracy i sukcesach muzycznych. Wydobywanie dźwięku na instrumencie jest zjawiskiem czysto fizycznym i wymaga w przypadku gry specjalnego potraktowania. Pragnę zaznaczyć, że wskutek braku wiedzy w tym zakresie marnują się nierzadko muzyczne talenty (brak efektów w stosunku do włożonej pracy, zniechęcenie do gry).
Proponuję więc, aby za wszelką cenę pozyskać na konsultacje (przynajmniej w początkowej fazie nauki) fachowców, którzy by odpowiednio ustawili zadęcie początkującym muzykom. Ważne jest też, aby sami uczniowie byli w pełni świadomi wagi tego problemu.
Inną sprawą jest technika gry, jakość dźwięku czyli jego piękna barwa. To przychodzi po dłuższym okresie regularnego, żmudnego ćwiczenia.
Należy też dodać, że prawidłowe ustawienie zadęcia i właściwa technika oddychania - wbrew wyrażanej niekiedy opinii - nie powoduje uszczerbku na zdrowiu grającego.
- Franciszek Marcin Suwała.
